Waren de Europese condoleances aan Iran wel gepast?

Na het overlijden van de Iraanse president Ebrahim Raisi was de voorzitter van de Europese Raad, Charles Michel, opvallend vlot met het uitspreken van condoleances aan Iran namens de Europese Unie. Onmiddellijk rees de vraag of dat nu wel nodig was: de politieke carrière van president Raisi leest immers als een aaneenschakeling van mensenrechtschendingen en regelrecht dedain voor EU-waarden.

Politici en activisten, onder wie PVV-leider Geert Wilders en de lijsttrekker van de Duitse FDP voor de Europese verkiezingen, Marie-Agnes Strack-Zimmermann, distantieerden zich op X onmiddellijk van Michel met varianten op de uitroep: niet namens mij.

De condoleances zijn niet meer en niet minder dan gangbare diplomatieke omgangsvormen, verdedigde de woordvoerder van Michel de actie. „Diplomatie betekent dialoog”. Dat geldt ook voor regimes waarmee de EU grote verschillen van mening heeft. „Het is essentieel om de dialoog met Iran voort te zetten om regionale escalatie te voorkomen en stabiliteit in de regio te handhaven. In de huidige context is het ook een signaal aan de landen in de regio en het mondiale Zuiden.” Michel stond niet alleen, onderstreepte de woordvoerder. Ook de secretaris-generaal van de VN en de NAVO spraken condoleances uit.

Lees ook Iraanse president Ebrahim Raisi om het leven gekomen bij helikopterongeluk

De helikopter met daarin president Raisi stijgt op in Azerbeidzjan, om enkele uren later neer te storten.

Satellietbeelden

Raisi kwam zondag om het leven bij een helikopterongeluk in onherbergzaam gebied. Iran vroeg aartsvijand VS om hulp bij de zoektocht. De VS gingen niet op dat verzoek in. Volgens een woordvoerder waren de VS daar niet toe in staat, hoofdzakelijk om logistieke redenen. „We hebben duidelijk gemaakt dat we zouden helpen, zoals we elke regering in een dergelijke situatie zouden helpen”, aldus een woordvoerder van het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken.

De Europese Commissie stelde op verzoek van Iran wel satellietbeelden van Copernicus ter beschikking om te assisteren bij het onderzoek in moeilijk toegankelijk gebied. De EU beschikt over de Copernicus Emergency Management Service, een dienst die satellietbeelden en andere informatie beschikbaar stelt voor rampenbestrijding

Iran is niet alleen berucht om de schending van mensenrechten, maar is ook uitgegroeid tot een belangrijke leverancier van drones aan Rusland die worden ingezet in Oekraïne. Naast China en Noord-Korea is Iran een van de belangrijkste partners van Moskou. In Brussel gaan dan ook steeds meer stemmen op om Iran harder aan te pakken met economische sancties. Sommige EU-diplomaten zijn huiverig voor bepaalde strafmaatregelen omdat ze het contact met Teheran niet helemaal willen verbreken. Inmiddels heeft Brussel 227 individuen en 42 instellingen op de sanctielijst gezet. Het sanctieregime werd vorige maand nog aangescherpt na Iraanse aanvallen op Israël.

Lees ook Hardliner Raisi, die duizenden politieke gevangenen liet executeren, was als president van Iran weinig geliefd

De overleden Iraanse president Ebrahim Raisi eerder dit jaar bij een begrafenis van slachtoffers van een bomaanslag in de stad Kerman,