Rijkste man van Egypte ziet af van fiscale truc ter waarde van 150 miljoen

De Egyptische miljardair Nassef Sawiris, bestuursvoorzitter en grootaandeelhouder van het in Nederland gevestigde chemieconcern OCI, ziet af van het belastingvrij uitkeren van een dividend van ruim 1 miljard euro. OCI verkocht vorig jaar zijn belang in een dochterbedrijf, wat een forse winst opleverde. Van die winst gaat het bedrijf 2,7 miljard aan de aandeelhouders uitkeren. Fiscaal is dat zo geregeld dat dit belastingvrij kan.

Lees ook Hoe chemiebedrijf OCI zijn aandeelhouders miljarden uitkeert en de fiscus met lege handen achterblijft

De Russische president Poetin (rechts) schudt de hand van Nassef Sawiris, bestuursvoorzitter van OCI.

Sawiris ziet hier nu van af, bevestigt een woordvoerder van OCI na berichtgeving hierover van de NOS. Of deze beslissing te maken heeft met de ophef die recent ontstond over belastingvrije uitkeringen van bedrijven aan aandeelhouders, wil de woordvoerder niet zeggen.

NRC beschreef de afgelopen maanden in verschillende artikelen hoe vermogende particulieren en ondernemers belastingconstructies benutten die voor doorsnee belastingbetalers onbereikbaar zijn. OCI maakt bij de belastingvrije uitkering gebruik van een mogelijkheid in de Wet op de dividendbelasting, die regelt dat de teruggave van kapitaal dat aandeelhouders ooit in het bedrijf staken niet belast wordt. Dit kapitaal was immers al van hen.

Lees ook Charlene de Carvalho-Heineken, ‘the queen of beer’, betaalt liefst geen belasting

Aandeelhoudersvergadering van de Heineken-holding in 2007. V.l.n.r.: Maarten Das, Charlene de Carvalho-Heineken, Karel Vuursteen.

Maar er zijn fiscaal mogelijkheden om ook winstreserves – waarover in principe dividendbelasting geheven wordt bij uitkering aan aandeelhouders – van een bedrijf om te zetten in kapitaal, dat vervolgens onbelast door aandeelhouders in ontvangst kan worden genomen. Dat is precies wat OCI, en ook andere bedrijven, zoals AkzoNobel, Ahold en Shell, de afgelopen jaren deden. Zo keerde AkzoNobel in 2019 de aandeelhouders 2 miljard euro belastingvrij uit nadat de verkoop van een bedrijfsonderdeel flinke winst had opgeleverd.

OCI verkocht vorig jaar zijn belang in Fertiglobe, een meststoffenproducent, voor ruim 3,6 miljard dollar. Het bedrijf maakte al snel duidelijk dat de opbrengst als kapitaal zou worden teruggeven aan de aandeelhouders. In 2022 en 2023 had OCI dit ook al gedaan met de opbrengst van andere verkopen.

Statutenwijziging

Bedrijven of personen die geld in een onderneming steken, kopen vaak aandelen voor de nominale waarde, vaak een laag bedrag waartegen een aandeel ooit is uitgeven. Het kapitaal dat ze daarbovenop nog in het bedrijf steken is de zogeheten agioreserve, die onbelast teruggegeven kan worden.

Die agioreserve kan een bedrijf ook verhogen na bijvoorbeeld een overname. Als bedrijf A bedrijf B overneemt, kan dit fiscaal zo worden vormgegeven dat de winstreserves van het verkochte bedrijf B als agioreserve bij het kopende bedrijf A op de balans worden gezet.

Om deze agioreserve vervolgens belastingvrij uit te laten keren, is alleen nog een statutenwijziging nodig waarbij de nominale waarde van de aandelen verhoogd en weer verlaagd wordt. OCI hield eind april een aandeelhoudersvergadering waarin dat geregeld werd: de nominale waarde van de aandelen ging met het ene besluit van 0,02 naar 4,52 euro en met het direct daarop volgende besluit van 4,52 naar 0,02 euro. Daardoor werd 4,50 euro per aandeel vrijgemaakt om onbelast aan de aandeelhouders uit te keren, in totaal 2,7 miljard euro.

Maar de aandeelhouders van OCI mochten wel zelf kiezen of ze dit bedrag onbelast als kapitaalteruggave wilden ontvangen of als normaal dividend.

De woordvoerder van het bedrijf geeft nu aan dat Sawiris de ruim 1 miljard euro waar hij als grootaandeelhouder recht op heeft als gewoon dividend wenst te ontvangen. Daarover is in principe 15 procent dividendbelasting verschuldigd. Of hij nog gebruikmaakt van andere fiscale mogelijkheden is onduidelijk. De woordvoerder reageert niet op nadere vragen.

Lees ook Miljoenen toucheren, nul belasting betalen: hoe twee expat-managers van Action buiten bereik van de fiscus bleven

Action-vrachtwagens bij het hoofdkantoor in het Noord-Hollandse dorp Zwaagdijk-Oost.

Lees verder…….