Krachttraining, 10.000 stappen, weinig eten. En dat dan zien vol te houden

Op sociale media zijn BN’ers die iets over hun levensstijl posten niet nieuw. Het valt niet bijzonder op als Halina Reijn een foto post van een eitwitrijk pannenkoekje dat ze net heeft bereid. Of als Isa Hoes een filmpje deelt waarin ze zich uitleeft in de sportschool. Zelfs een post van Heleen van Royen in Calvin Klein-ondergoed is niet zo opmerkelijk. Maar één ding valt wel op: deze BN’ers zijn allemaal in korte tijd veel afgevallen, gespierder geworden en bij hun socialemediaposts staat de hashtag #dagéén.

Ook Ron Blaauw (-21 kilo), Bridget Maasland (-7 kilo), John de Wolf (-16 kg) en Thomas Acda (-13 kilo) doorliepen het strenge regime van dieethype Dag één.

De belofte van het dieet is je „beste fysiek” ooit, te bereiken via een ‘zelfhulpmodule’ (999 euro), ‘module 2’ (2.499 euro ) – waarin deelnemers zes weken persoonlijk worden begeleid – en als je dan nog niet helemaal tevreden bent ‘module 3’ (2.749 euro), met nog meer persoonlijke begeleiding. Ook verscheen er recent een kookboek (42,50 euro).

Het dieet is een product van ondernemers Patrick Janssen (54) en Babette Janssen-Kuus (46) – tevens echtgenoten. Na de verkoop van hun evenementenlocatie begonnen ze in 2020 Dag één, gebaseerd op een zelfbedachte methode waarmee ze hun eigen coronakilo’s waren kwijtgeraakt. Inmiddels hebben een kleine 2.300 mensen deelgenomen aan één of meerdere modules van de, zoals ze het zelf noemen, ‘lifestyle cursus’. Financiële resultaten wil het bedrijf niet delen.

Honger

De dresscode is sportkleding. Patrick draagt een kraakhelder wit trainingspak met smetteloze sportschoenen. Babette staat in sportkleding in de keuken, waar ze voedsel met de juiste macronutriënten voor de deelnemers bereidt. Patrick richt zich op de training, Babette op de voeding.

De keuken bevindt zich op een grote vide in een bijgebouw naast hun woonhuis in Beusichem, Gelderland. Hier zat eerst een zwembad, maar het water is verdwenen. Tegen een achtergrond van turquoise zwembadtegels staan nu fitnessapparaten. Patrick: „Eerder ontvingen we de deelnemers in onze keuken, maar dat werd een beetje gek. Dan liepen onze kinderen binnen om een eitje te bakken, terwijl de deelnemers honger hadden.”

En honger hebben de twaalf nieuwe deelnemers van de tweede module Dag één, die op een vrijdag in april rond 10 uur binnendruppelen. De komende zes weken doen ze aan ‘intermittent fasting’: om 11 uur pas staat hun ontbijt op de planning en om 19 uur moet de laatste maaltijd binnen zijn.

In het gebouw naast het woonhuis komen de deelnemers van Dag één bij elkaar.
Foto Simon Lenskens

Dag één claimt dat deelnemers kunnen afvallen zonder honger, maar dit late ontbijt is voor velen duidelijk wennen. Een aantal van hen hebben een half jaar moeten wachten voordat ze konden deelnemen aan het traject. De wachtlijst voor deze tweede module is 3 tot 6 maanden.

De deelnemers zijn gespannen en voelen zich wat overweldigd, vertellen ze. De afgelopen week hebben ze kennisgemaakt met de tracker die ze de komende weken om hun pols zullen dragen en waarmee onder andere hun stappen en slaap worden bijgehouden. Ook kregen ze een slimme weegschaal, een huidplooimeter, meetlint en een boek van 287 bladzijdes om zich in te lezen. „Geen zorgen”, zegt Patrick. „Wij gaan jullie helpen.”

De eerste deelnemers van deze formule? Dat waren Babette en Patrick zelf. Patrick: „Van mijn veertigste tot mijn vijftigste hebben we tien jaar allerlei diëten gevolgd en verschillende dingen geprobeerd.” Van een personal trainer tot Dr. Frank, van Fajah Lourens’ mykillerbodymotivation tot sportvasten. „We merkten dat ons lichaam na ons 35ste toch anders begon te werken. Je wordt dikker en verliest spiermassa, ook al verander je niets qua eten of leefstijl. Dus toen hebben we alle dieet- en kookboeken uit de kast gehaald en zijn we gaan kijken: wat was leuk? Wat was lekker? Wat werkte? Wat was verschrikkelijk? Al die dingen hebben we als een puzzel in elkaar gelegd.”

Deze puzzel leverde het programma van Dag één op. In het kort: je eet zes weken dagelijks binnen 8 uur relatief weinig calorieën. Het aantal berekenen ze op basis van het streefdoel en de lichamelijke activiteit die de deelnemers uitvoeren. De richtlijn op hun website en in hun boek beschrijft een maximaal ‘tekort’ van 500 calorieën. De calorie-inname van de deelnemers die NRC sprak lag tussen de 1.100 en 1.250. De rest van de dag eet je niet. De nadruk ligt op de verhouding tussen zogeheten macronutriënten (eiwit, vetten en koolhydraten). Bewerkt voedsel, zo ongeveer alles wat je niet zelf met pure producten bereidt, is uit den boze.

„Hallo allemaal, jullie zijn echt knettergek”

Wat er ook bij hoort: minstens tienduizend stappen per dag, vijf keer per week een uur krachttraining en drie keer per week minstens twintig minuten cardio. Op de twee ‘vrije’ dagen is het de bedoeling dat je zelf nog een fysieke activiteit doet, bijvoorbeeld yoga of zwemmen. En ook slaap is belangrijk: zo’n zeven tot acht uur per dag, niet meer en niet minder. Dit alles wordt bijgehouden met de ‘slimme weegschaal’, app en tracker. Via WhatsApp houden Patrick en Babette de deelnemers in het gareel.

De deelnemers die aan tafel plaatsnemen zijn geen van allen dik te noemen, wel willen ze er allemaal gespierder, dunner, strakker uitzien en fitter worden. Na een voorstelrondje en doornemen van het dagprogramma, zet Babette een ontbijtje van overnight oats neer en wordt een videoboodschap van actrice en presentatrice Leonie ter Braak ingestart: „Hallo allemaal, jullie zijn knettergek. Ik heb het al gedaan, ik heb het achter de rug. Het werkt echt. Alleen: no pain, no gain. Het is heel zwaar.”

Dan delen Patrick en Babette de groep in tweeën. De ene helft gaat met hem mee om gewogen te worden en een foto in ondergoed te laten maken – om straks goed te kunnen vergelijken. De andere helft begint alvast in de sportschool. De eerste van zes weken is begonnen.

Sonja Bakker

Hoe kijkt de wetenschap tegen dit traject aan? De Nederlandse Vereniging van Diëtisten schaart de het programma onder de crashdiëten, zegt woordvoerder Marjolein Wikkerman. Door een lage calorie-inname vallen mensen snel en veel af. Maar, zo stelt de vereniging, de moeilijkheid zit ’m in het volhouden van een goed en gezond voedingspatroon nadat het streefgewicht is bereikt.

Dit ziet ook Jaap Seidell, hoogleraar voeding en gezondheid aan de VU in Amsterdam: „Vergeleken met andere programma’s vind ik dit nog niet zo’n slechte. In de basis is het gebaseerd op gezond eten, maar in de wetenschap hebben we al vaker gezien dat je met een spartaans regime, wat dit is, een spectaculair resultaat kunt boeken.”

Een work-out in de app van Dag één.
Foto Simon Lenskens

Dag één is ook niet iets nieuws, zegt Seidell. „Als je het legt naast bijvoorbeeld Sonja Bakker of Montignac, beide ook gericht op macronutriënten, is dit eigenlijk hetzelfde in een modern jasje. Kwaad kan het zeker niet. Maar de tragiek van dit soort trajecten is dat mensen met een normaal leven dit amper kunnen volhouden.”

Na aftrek van de verplichte acht uren slaap heb je de acht uur waarin zes eetmomenten moeten plaatsvinden. Bewerkt voedsel is uit den boze, dus al het eten bereid je bij voorkeur zelf voor. De vereiste sport en stappen kosten op de meeste dagen ook een kleine drie uur. En dan heb je nog geen minuut gewerkt, zijn de boodschappen nog niet gedaan en zijn er nog geen kinderen opgehaald van school.

Patrick vindt niet dat er te veel van de deelnemers wordt gevraagd: „Effectief is het één uur iets actiefs doen op een dag. 10.000 stappen moet je gewoon maken. Boodschappen deed je al en koken ook.” Dat dat te veel tijd zou kosten, zijn allemaal „excuses”, en daar probeert hij mensen op te wijzen.

Heel vroeg op

Het is een donderdag in april, drie vrouwen nemen plaats in de keuken in Beusichem. Zij hebben net zes weken meegedaan aan de derde module, gericht op ‘bodysculpting’. Ofwel: verder afvallen en hun ideale lichaam proberen te vormen. Ze hebben een tas met extra kleding en lingerie mee. Onderdeel van deze module is een fotoshoot waarin hun resultaat wordt vastgelegd.

Hoe hebben deze vrouwen het programma de afgelopen tijd in hun dagelijks leven ingepast? „Ik sta vaak heel vroeg op om te sporten”, zegt Jeanne Kampfraath (44). „Dan slapen de kinderen nog. Daarna ben ik helemaal opgeladen voor een dag werk.”

De dag start met een fotoshoot in ondergoed. Deelnemer Fayette Buist (62) trapt af, ze heeft verschillende setjes meegenomen. Lingerie, een bodysuit en een regenjas. „Dat leek me wel leuk, maar misschien wordt dat iets te potloodventerig?” Als ze zich achter een scherm heeft omgekleed, neemt ze plaats onder de lampen in de semiprofessionele fotostudio. Patrick staat klaar met een groot fototoestel. „Iets meer leunen in je heup. Kijk eens naar mij. Diep inademen. Super.”

Het oude zwembad staat nu vol met fitnessapparatuur.
Foto Simon Lenskens

Na de shoots maakt Babette snel een selectie van de foto’s en zet die naast de foto’s die ze op hun eerste dag hebben gemaakt. Met Patrick en Babette blikken de vrouwen terug op de afgelopen 12 weken, waarin ze het dieet volgden. Kampfraath is 11,5 kg afgevallen. „Dat is heel veel pakken meel”, zegt ze. Maar het meeste gewicht verloor Jolande Michielsen, een 48-jarige personal assistent. Het nummer Eye of the Tiger van Survivor wordt aangezet. „Deze dalende lijn is voor vrouwen echt niet normaal”, zegt Patrick. „Dit is Eye of the Tiger-shit.”

En als je dan na twaalf weken klaar bent, hoe moeilijk is het dan om je ‘beste fysiek’ te behouden? Bibeche Riva (31) deed een jaar geleden mee aan Dag één. In twaalf weken verloor ze bijna 17 kilo. Inmiddels is ze weer 6 kilo aangekomen en weegt 70 kilo. Toch kijkt ze er positief op terug, vertelt ze aan de telefoon. „In het begin heb ik echt wel gehuild, zo zwaar was het. Maar het heeft zoveel voor mij betekend. Ook mentaal.”

Als alleenstaande moeder van twee kinderen was het zoeken hoe ze het dieet met haar gezinsleven kon combineren. „Tijdens een voetbalwedstrijd van mijn zoon liep ik rondjes om het voetbalveld om aan mijn 10.000 stappen te komen.” Aan die zes kilo die er weer bij zijn gekomen wil ze de komende tijd gaan werken, met een beetje hulp van Patrick en Babette. Dag één biedt ook een ‘APK’ (299 euro) voor mensen die na het traject extra advies willen.

Afhaken

Verschillende leefstijlprogramma’s zijn wetenschappelijk onderzocht en zo’n 50 tot 80 procent van de deelnemers van dergelijke programma’s haakt al binnen een half jaar af, vaak omdat het regime niet vol te houden is, zegt Jaap Seidell. Daarmee ontstaat volgens hem een verstoord beeld van succesvolle diëten: het succes ligt aan het programma, maar het niet kunnen volhouden wordt bij de mensen zelf gelegd.

Seidell: „Het idee van de bodyhack, dat je je lichaam kunt ‘leren’ om anders te reageren op eten en beweging, bestaat niet volgens experts. Als je spieren hebt gekweekt met vijf keer per week sporten, dan behoud je die alleen met vijf keer per week sporten. De leiders van dergelijke programma’s dragen hun leefstijl uit, zij kunnen het ook ongehinderd door werk of andere verplichtingen volgen. Mensen met een gewoon leven houden die intensiteit niet vol.”

Op de eerste dag worden ‘before’-foto’s gemaakt van alle deelnemers.
Foto Simon Lenskens

Door de hoge kosten is Dag één ook niet voor iedereen. Seidell: „Juist mensen uit lagere sociale klassen, waar overgewicht en obesitas een groot probleem is, hebben geen toegang tot dure trajecten.” Wel kunnen de kosten een motivatie zijn om het langer vol te houden. Als je je vakantiegeld hebt uitgegeven om af te vallen, staat er echt iets op het spel. „Vanuit verschillende verzekeraars worden verschillende gratis programma’s aangeboden, daar wordt nu grotendeels de stekker uit getrokken omdat te weinig mensen die deelnemen het volhouden.”

Bij zijn deelnemers zag Patrick Janssen in de vier jaar dat zijn bedrijf staat andere percentages. Dag één claimt dat hooguit 20 procent van hun deelnemers terugvalt. Volhouden is volgens hem „niet moeilijk als je weet hoe je lichaam werkt”. En: „Dát leren we ze.” Al erkent hij ook: „Feit blijft natuurlijk dat als je weer gaat doen wat je deed, dat je krijgt wat je had.”

Stofwisseling op hol

Ervaringsdeskundige Lot Beukers, die zelf meerdere crashdiëten volgde, schreef verschillende boeken over afvallen en begeleidt mensen. Voor 10 euro per maand deelt ze haar methode in de Beukers Coaching Club. Daarnaast geeft ze online cursussen, het complete pakket van elf ‘masterclasses’ kost 297 euro. Online gaf Beukers kritiek op Dag één. Zelf woog ze ooit 95 kilo, nu weegt ze 60 kilo. Maar, zegt ze, dit was een lang traject. „Ik heb eigenlijk alle methodes wel geprobeerd, maar steeds viel ik weer terug. Met een crashdieet val je snel heel veel af, maar je hoort nooit iemand over de schade die je aanricht aan je lichaam. Over het spierverlies dat je lijdt, zelfs met veel sporten, of hoe je stofwisseling op hol slaat.”

Beukers sloeg de wetenschappelijke literatuur erop na, begon zich in te lezen in voeding en wilde weten hoe je wél duurzaam afvalt. „Er is geen quick fix. 80 procent draait om voeding, dus eerst moet je daar veel over leren. Daarna kijk je naar je de andere aspecten van je leefstijl: hoeveel beweeg je en wat zijn je valkuilen. Dit is persoonlijk. Er is niet één manier die voor iedereen werkt.” Het duurde voor Beukers jaren om die 35 kilo kwijt te raken.

„Als je spieren hebt gekweekt met vijf keer per week sporten, dan behoud je die alleen met vijf keer per week sporten”

Beukers ziet de rol die sociale media spelen in de populariteit van diëten. „Je ziet sexy foto’s en mensen die hun doelen behalen, dan wordt het wel aantrekkelijk om je zuurverdiende geld hier aan uit te geven. Maar het probleem van diëten is dat ze mensen afhankelijk maken, je gaat leven voor de schema’s, de menu’s. Maar je moet eerst leren om zelf de regie in handen te leven. Mijn boodschap is niet sexy.”

De sexy foto’s die Dag één online deelt, zijn een doelbewust onderdeel van hun programma. Want, stelt Patrick Janssen, de meeste mensen boven de veertig denken dat een sexy lichaam niet meer mogelijk is. „Die foto’s zijn eyeopeners die de deelnemers weer moed geven.”

Bibeche Riva, de oud-deelnemer van Dag één, herinnert zich haar laatste dag nog goed, toen ze afscheid nam van Patrick en Babette. Nu moest ze het zelf gaan doen. Deelnemers kunnen persoonlijk en via de app nog wel contact met elkaar houden, maar de intensieve begeleiding die hen wekenlang naar de eindstreep hielp valt weg. „Ik was echt in paniek.”

Dit gevoel heerst ook in lichte mate bij de drie vrouwen in de keuken in Beusichem. „Nu moet ik het helemaal zelf doen, dat vind ik wel spannend”, zegt Fayette. Alle drie zijn ze trots op zichzelf, zeggen ze, maar nog niet helemaal tevreden. De een vindt dat haar buik nog wat strakker kan, een ander wil toch echt graag een gewicht onder de 70 kilo.

Maar vandaag nog wordt de WhatsAppgroep waarin ze werden begeleid door Patrick en Babette opgeheven. Patrick: „In principe houdt het op, maar je kunt altijd nog in de app aan de community een vraag stellen. Jullie zijn nu onderdeel van een elitegroep van oud-deelnemers, jullie hebben allemaal een fantastisch doel bereikt.” Dan start hij nog een laatste filmpje. Thomas Acda, geïnspireerd door zijn ervaringen, schreef een liedje voor intern gebruik. „Je hebt de wereld aan je gympies, dus trek ze aaaaan.”

Recent zijn ook YouTuber Kaj Gorgels en influencer Eloise van Oranje met het dieet begonnen. Seidell: „Het Montignac-dieet werd gevolgd door 2,5 miljoen Nederlanders, inclusief de koningin. Maar drie jaar later hoorde je er niets meer over.”