Houthi’s grijpen Gaza-oorlog aan om eigen positie te verstevigen

Hoewel er in de Arabische wereld intense woede heerst over de meedogenloze oorlog die Israël in de Gazastrook voert tegen Hamas ter vergelding van het bloedbad dat de groep aanrichtte in Zuid-Israël, onthouden de meeste Arabische staten zich van militaire steun. Naast Hezbollah in Zuid-Libanon proberen alleen de Houthi’s, die het grootste deel van Jemen in handen hebben, de Palestijnen actief te helpen met aanvallen op Israëlische doelen. Zowel met raketten als door schepen te kapen. Die Houthi-acties baren de Verenigde Staten, Israël en andere landen steeds meer zorgen, ook omdat de zeevaartroute langs Jemen van groot strategisch belang is.

Deze zondag voerden de Houthi’s raketaanvallen uit op drie vrachtschepen die in de buurt van Jemen door de Rode Zee voeren, terwijl de Amerikaanse torpedobootjager USS Carney drie drones van de Jemenitische groep onschadelijk maakte. Volgens de Houthi’s hadden de schepen een band met Israël. Een ervan, de Unity Explorer, is deels eigendom van een lid van de Israëlische familie Unger, die veel belangen in de scheepvaart heeft. Geen van de getroffen schepen raakte erg beschadigd.

Het is niet voor het eerst dat de Houthi’s zulke aanvallen doen om hun solidariteit met de Palestijnen te betuigen. Vorige maand kaapten ze een Japans schip dat volgens hen ook banden had met Israël, in een spectaculaire actie waarbij zwaar bewapende strijders met een helikopter op het dek werden gedropt. Ze publiceerden zelfs een filmpje van de kaping. Naderhand voeren ze het schip naar de havenstad Hodeida.

Vorige week probeerde een groep Houthi’s iets soortgelijks, maar toen werden ze verjaagd door een ander Amerikaans marineschip. Al in oktober vuurden ze voor het eerst raketten af richting Israël. Mogelijk was Eilat, de badplaats aan de Rode Zee, het doelwit. Dezelfde torpedobootjager USS Carney schoot toen drie Houthi-raketten en enkele drones uit de lucht.

Volgens verschillende bronnen hebben de Houthi’s de laatste maanden de kust in de buurt van Hodeida en enkele naburige eilanden aanzienlijk gemilitariseerd. Juist van daaruit zouden de raketten en drones ook zijn afgevuurd op Israël en de schepen.

Betrekkingen met Iran

„Deze aanvallen vormen een directe bedreiging voor de internationale handel en maritieme veiligheid”, verklaarde het Amerikaanse ‘Central Command’ voor het Midden-Oosten zondagavond. Ook zeiden de Amerikanen „alle redenen” te hebben aan te nemen dat de aanvallen mogelijk gemaakt waren door Iran.

Het is in de praktijk echter moeilijk om vast te stellen in hoeverre Iran de hand heeft in dit soort acties. Iran steunt de Houthi’s weliswaar al jaren, ook met wapens, maar de Houthi’s zijn nooit een marionet geweest van Teheran. Wel zijn de betrekkingen veel nauwer geworden na de (mislukte) Saoedische poging om het Houthi-bewind ten val te brengen. Sommige Jemen-analisten menen bovendien dat een factie van aanhangers van de harde lijn binnen de Houthi’s de Gaza-oorlog aangrijpt om hun positie in eigen land te verstevigen.

Volgens analisten speelt mee dat de Houthi’s in eigen land met dit soort acties weer wat krediet hopen op te bouwen. De Houthi’s zijn zelf de laatste maanden namelijk meer uit de gratie geraakt bij een deel van de eigen bevolking. Zo lieten ze in september zo’n 1.500 mensen oppakken die naar hun smaak de dag van de Republiek, ter herdenking van Jemens onafhankelijkheid in 1962 wat te uitbundig vierden.

Een deel van de bevolking moet al langere tijd niets hebben van het Houthi-bewind dat soms een meer fundamentalistische islam probeert op te leggen dan de Jemenieten van oudsher kennen. Veel Jemenieten vinden ook dat de Houthi’s zich veel te weinig bekommeren om het wel en wee van de burgers.

Lees ook Jemenieten snakken naar nieuw begin, maar vrede blijft een droom

Bij een gevangenenruil in april wisselden de strijdende partijen in Jemen volgens het Internationale Rode Kruis bijna negenhonderd gevangenen uit. Hoewel er minder geweld is, is vrede in het land nog steeds ver weg.

Leeslijst