Eye Art & Film Prize gaat naar Taiwanese kunstenaar die ongemakkelijke geschiedenissen blootlegt

„Vertrouw alsjeblieft je ziel aan mij. Ik ben een virtuele avatar.” Aan het woord is een figuurtje uit het videospel Minecraft, dat je meeneemt in een tour door de stad Tokoname. Straten, musea, hotels en een grote chemische wc zijn met blokjes opgebouwd.

De film, Earthcraft (2022), waarin deze avatar je meeneemt, is van de Taiwanese kunstenaar en filmmaker Chia-Wei Hsu (1983, Taiwan). Hij is de tiende winnaar van de Eye Art & Film Prize, die vrijdagmiddag bekend werd gemaakt in het Eye Filmmuseum. De prijs wordt sinds 2015 jaarlijks uitgereikt aan een kunstenaar of filmmaker die een uitzonderlijk oeuvre aan het opbouwen is en op buitengewone wijze bijdraagt aan nieuwe ontwikkelingen op het grensvlak van beeldende kunst en film. Hij ontvangt 30.000 euro en een tentoonstelling in Eye Filmmuseum.

Een still uit het VR-kunstwerk An Actor from Golden Triangle uit 2023 van de Taiwanese kunstenaar Chia-Wei Hsu.
Beeld Hsu Chia Wei Studio.

De jury prijst Chia-Wei Hsu voor de manier waarop hij „vakkundig grote thema’s verweeft met kleinere, persoonlijke verhalen die zo vergeten geschiedenissen weer tot leven brengen en het publiek nieuwe perspectieven biedt”.

De rode draad in zijn werk is onderzoek naar de culturele geschiedenis en geopolitiek van Zuidoost-Azië. Zo maakte hij in het gebied bij de Thais-Birmese grens, samen met veteranen uit de Koude Oorlog en het lokale leger, video-installaties die dieper ingaan op de geschiedenis, de mythologie uit het gebied en de persoonlijke ervaringen van de soldaten zelf.

Chia-Wei Hsu: A Performance in the Church, 2021.
Beeld Hsu Chia Wei Studio.

Een mooi voorbeeld van hoe hij geschiedenis tot leven wekt, is de film Drones, Frosted Bats and the Testimony of the Deceased. Hierin wordt verteld hoe na de Tweede Wereldoorlog Taiwan, dat sinds eind 19de eeuw een Japanse kolonie was, over gaat in Chinese handen en documenten worden verwoest om zo de Japanse aanwezigheid te wissen. Niets mag nog refereren aan de Japanse cultuur, waardoor alleen nog vage en onbetrouwbare beelden overblijven, vertelt een man die in 1944 en 1945 als student in een fabriek voor vetten werkte waarvan de naam gewijzigd werd en de Japanse directeur, die bij zijn werknemers geliefd was, de fabriek niet meer mocht leiden nu hij in Chinese handen was.

Bijzonder aan de films van Chia-Wei Hsu is hoe hij die verhalen vertelt. Of het nu gaat om een man die vier identiteiten aannam om in het naoorlogse Taiwan te overleven, of om een wereld van virtual reality: zonder duidelijke plot vertellen ze allemaal hoe een wereld wordt geschapen en hoe legendes en geschiedenissen ontstaan. Camera’s, microfoons, groene schermen, het acteerwerk en de montage komen allemaal in beeld, en de kijker vraagt zich ondertussen af waar het verhaal begint en eindigt.

Chia-Wei Hsu volgde zijn opleiding aan de School of Plastic Art van National Taiwan University of Arts en was op meerdere biënnales en triënnales te zien, waaronder die in Venetië in 2013 voor het Taiwanese paviljoen en was in 2019 curator voor de Asian Art Bienniale. Meer info: eyefilm.nl

Lees ook Voor haar sociaal bevlogen films krijgt Garrett Bradley de Eye Art & Film Prize 2023

Garrett Bradley tijdens de Oscars in 2021.