Entertainer Taylor Mac: ‘Ik denk dat Joe Biden gebaat zou zijn bij mijn optredens’

Taylor Mac: „Mijn wereld is er een die gestoeld is op verwondering, en niet op verdachtmakingen.”


Sarah Walker

Interview

Amerika in muziek De internationaal vermaarde entertainer Taylor Mac toont de geschiedenis van de Verenigde Staten in een 24 uur durende muzikale spektakelshow. „Door de eeuwen heen zit homofobie, racisme en seksisme verweven in populaire muziek.”

Wie Taylor Mac aan de telefoon heeft, hoort regelmatig woorden als ‘wonderful’ of ‘delightful’. De Amerikaanse entertainer staat positief in het leven en hoopt door theater te maken bij te dragen aan meer onderlinge verbinding. „Mijn wereld is er een die gestoeld is op verwondering, en niet op verdachtmakingen.”

Tijdens de Gay Pride is van Taylor Mac vijf dagen op rij in Internationaal Theater Amsterdam de show A 24-Decade History of Popular Music te zien. De show gaat sinds 2016 de wereld over en krijgt internationaal lovende kritieken. The Guardian plaatste de show zelfs in de top vijf vijftig beste theatershows sinds 2001.

Het idee ervoor borrelde al jaren: „Ik herinner me dat ik als veertienjarige aanwezig was bij de AIDS Walk in San Francisco. Het was de eerste keer in mijn leven dat ik mensen zag die er openlijk voor uitkwamen homoseksueel te zijn, en niet één: maar duizenden. Voor een kind dat opgroeide in het nogal homofobe Amerika van de jaren tachtig, was het een behoorlijk intense ervaring om ineens geconfronteerd te worden met zulke massale queer pride. Er was natuurlijk een pijnlijke reden voor: mensen stierven door aids. De homogemeenschap werd gedwongen zich te verenigen, want ze viel uit elkaar.”

Over die ervaring, die grootschalige manifestatie van trots en samenhorigheid van een gemeenschap die onder grote druk staat, gaat ook A 24-decade History of Popular Music, een muzikaal en theatraal protest waarin gemarginaliseerde, onderdrukte of vergeten groepen in het licht worden gezet.

Er klinkt een veelheid aan muziekstijlen – van murder ballads tot disco, langs onbekende folknummers naar opnieuw gearrangeerde evergreens als Purple Rain, Born to Run en Stayin’ Alive – die worden afgewisseld met burleske performances, poëzie en cabaret-acts. Het geheel behandelt ruim 200 jaar aan Amerikaanse geschiedenis: van de onafhankelijkheid in 1776 tot aan de aidscrisis in de jaren tachtig en negentig. Integraal duurt de show 24 uur, in Amsterdam wordt een sterk ingekorte versie van twee uur gespeeld.

Populaire muziek – niet alleen popmuziek, maar ook muziek die we draaien in cafés, tijdens bruiloften, in de kerk of in en rondom het huis – ligt volgens Taylor Mac vaak aan de basis van hoe we met elkaar omgaan. „Door de eeuwen heen zitten homofobie, racisme, seksisme en veel van de structuren van hoe we andere mensen behandelen, verweven in populaire muziek.” Een voorbeeld zijn de onder de witte Amerikaanse bevolking populaire ‘minstrel shows’ uit de negentiende eeuw: liedjes en sketches waarin witte Amerikanen met zwart geschminkte gezichten de spot dreven met de zwarte bevolking. „En dan vragen we ons nog af hoe het kan dat er nog altijd zoveel institutioneel racisme is.” En tegelijkertijd: „door liedjes leren we ook hoe lief te hebben, samen te komen en momenten te delen.”

Over gemarginaliseerde stemmen gesproken: abortus is niet langer een grondwettelijk recht in Amerika. Voelt de voorstelling daardoor nog urgenter?

„Urgenter durf ik niet te zeggen, want laten we wel wezen: het idee dat het voor die wetswijziging allemaal goed ging is een façade: ook eerder had lang niet iedereen toegang tot abortusklinieken, of belandden vrouwen bij nep-abortusklinieken waar ze alsnog werden overgehaald hun zwangerschappen uit te zitten. Ja, we hebben juridisch gezien een enorme stap teruggezet, maar in de praktijk liepen we al ver achter.”

Hoe kijkt u als Amerikaan naar Nederland?

„Ik heb nog nooit in Nederland opgetreden en voor mij is optreden de manier om een land echt te leren kennen, omdat het een dialoog met het publiek is. In grote lijnen vermoed ik een sociaal-democratisch land, maar ook geen utopie: jullie hebben net zo goed grote maatschappelijke problemen.

„In Amerika heb ik het gevoel dat je altijd je adem moet inhouden. Ik trad eerder dit jaar op in IJsland en Noorwegen, en het voelde alsof ik daar echt kon ademen. Helemaal in IJsland: waar vrouwen in de meerderheid zijn in het parlement en het land wordt geleid door de eerste openlijk homoseksuele regeringsleider ter wereld. Dat voelt als frisse lucht.”

In Noorwegen trad u op voor de koningin.

„Naderhand kwam ze het podium op met een bos bloemen en zei: ‘Zoiets als dit had ik nog nooit gezien, en ik had het zo nodig.’ Wonderful.”

Is het denkbaar dat u in de VS voor Joe Biden optreedt?

„Ik heb wel opgetreden voor Nancy Pelosi, die als voorzitter van het Huis van Afgevaardigden een van de machtigste vrouwen ter wereld is. Maar voor de president? Zo ver zijn we in Amerika nog niet. A: Het staat absoluut niet op zijn radar. B: Hij zou er gedoe mee krijgen, de rechterflank zou het gebruiken als propaganda tegen hem. Zonde, want ik denk dat-ie het mooi zou vinden, of er op z’n minst wat aan zou hebben.”

Foto Little Fang

Wat hoopt u tijdens de voorstelling bij het publiek te bereiken?

„Ik zie mezelf niet als leraar, ik ben een reminder: ik probeer mensen te herinneren aan wat ze zijn vergeten of anderen voor hen zijn vergeten. Het is geen geschiedenisles, maar een herinnering aan het feit dát we allemaal een geschiedenis met ons meedragen. En door samen te komen kunnen we ons afvragen hoe daarmee om te gaan. Theater kan pijn verzachten waarvan mensen niet noodzakelijk doorhebben dat ze die hebben. Het werkt met catharsissen: samen doorvoelen we de pijn en zoeken naar een manier om verder te komen. En dat doen we in dit geval met veel muziek, humor en ook door af en toe te drukken op de plekken waar het pijn doet.”

U betrekt toeschouwers actief bij de voorstelling.

„Een van de dingen die ik in de integrale versie aan het publiek vraag, is om iemand met dezelfde gender te zoeken, diegene vast te houden en ermee te dansen. Het effect is enorm: meteen is er een andere dynamiek, mensen worden nerveus, ze lachen, beginnen zenuwachtige grapjes te maken. Maar ik vraag ze het serieus te nemen. Zo ontstaat er enerzijds een collectieve, bevrijdende queer dans, en tegelijkertijd laat het je nadenken over je geïnternaliseerde homofobie.”

Gelooft u erin dat theater verandering teweeg kan brengen?

„Ik speel deze show al sinds 2016 en ja, inmiddels is het recht op abortus geschrapt, maar dat wil niet zeggen dat het nergens goed voor is geweest. Theater is een traag medium voor een beperkt publiek, heel anders dan film of tv. Ik kan er misschien een aantal individuen mee beïnvloeden en volgens mij is dat al heel wat.

„Ik hoop iets open te breken in hoe mijn toeschouwers denken, ik zou willen dat ze vaker twijfelen, over alles. Dat is waar het mij voornamelijk om te doen is: mensen meer vragen laten stellen over zichzelf en de wereld om hen heen.”

A 24-Decade History of Popular Music is van 2 t/m 6 augustus in ITA tijdens ITAPride. Inl: ita.nl

Lees verder…….